Boekhoudplaza.nl

Wiki RGS in de boekhouding

Wiki RGS in de boekhouding > RGS en de verschillende bedrijfsvormen

RGS en de Kleine onderneming (Kleine rechtspersoon)

Een kleine rechtspersoon is een Besloten Vennootschap (BV) of Naamloze Vennootschap (NV). Een kleine rechtspersoon duiden we verder aan als kleine onderneming. Om te spreken van een kleine onderneming moet voldaan worden aan Artikel 396 Burgerlijk Wetboek Boek 2 (lid 1 en 2).

Gebaseerd op 2021 moet een kleine onderneming in ieder geval voldoen aan:

  1. De waarde van de activa op de balans bedraagt nier meer dan 6.000.000 euro;
  2. De Netto-omzet bedraagt niet meer dan 12.000.00 euro over het boekjaar;
  3. Het gemiddeld aantal werknemers over het boekjaar bedraagt minder dan 50.

Voor aanvullende criteria en uitzonderingen verwijzen we naar het hiervoor genoemde Artikel 396 Burgerlijk Wetboek Boek 2.

Naast kleine ondernemingen kennen we ook ondernemingen in de regimes micro, middelgroot en groot.

De grootte van een ondernemening bepaalt onder andere de mate van financiële informatie die openbaar gemaakt moet worden bij het deponeren van een jaarrekening bij de Kamer van Koophandel.

Afbakening RGS MKB
Deze Wiki heeft alleen betrekking op de micro- en kleine onderneming. Ook wel aangeduid als MKB klein. 

De NV laten we in deze Wiki verder buiten beschouwing, evenals de mogelijkheid de jaarrekening op te stellen volgens IFRS..

Een kleine onderneming heeft te maken met de volgende (externe) verslaggeving:

  1. Een jaarrekening, bestaande uit verkorte balans en toelichting, te publiceren bij de KVK;
  2. Een aangifte Vennootschapsbelasting (VPB) die ingediend wordt bij de belastingdienst;
  3. En net als elke andere onderneming in Nederland kun je als kleine onderneming in een steekproef van het CBS vallen en daarvoor verplicht gegevens moeten aanleveren.
  4. Kredietrapportage aan een externe kredietverlener, zoals een bank. Dit is alleen van belang als een krediet is afgesloten bij een dergelijke partij. 
      

Jaarrekening

De jaarrekening van een kleine onderneming bestaat uit:

  1. Balans met vergelijkende cijfers over het voorgaande boekjaar;
  2. Winst- en verliesrekening met eveneens vergelijkende cijfers over het voorgaande boekjaar;
  3. Toelichting op de balans en W&V-rekening.

Er wordt bij de jaarrekening verder onderscheid gemaakt tussen het inrichtingsmodel (conform besluit modellen jaarrekening) en het publicatiemodel (hetgeen gedeponeerd moet worden bij de Kamer van Koophandel). Voor zover niet anders aangegeven wordt hierna bij de specificatie van de balans en de W&V-rekening verwezen naar het inrichtingsmodel.  

Waardering 
Voorschriften omtrent de grondslagen van waardering en van bepaling van het resultaat (zie Artikel 384 Burgerlijk Wetboek Boek 2, lid 1). Genoemd worden in betreffend artikel als grondslagen:

Artikel 385 Burgerlijk Wetboek Boek 2 noemt onder meer het volgende:

  • (lid 2); de waardering van gelijksoortige bestanddelen van voorraden en effecten mag geschieden met toepassing van gewogen gemiddelde prijzen, van de regels "eerst-in, eerst-uit" (Fifo), "laatst-in, eerst-uit" (Lifo), of van soortgelijke regels.
      
  • (lid 3); materiële vaste activa en voorraden van grond- en hulpstoffen die geregeld worden vervangen en waarvan de gezamenlijke waarde van ondergeschikte betekenis is, mogen tegen een vaste hoeveelheid en waarde worden opgenomen, indien de hoeveelheid, samenstelling en waarde slechts aan geringe veranderingen onderhevig zijn.
      
  • (lid 4); kosten van goodwill die van derden is verkregen en vooruitbetalingen op immateriële vaste activa worden opgenomen tot ten hoogste de daarvoor gedane uitgaven, verminderd met de afschrijvingen.

Fiscale waarderingsgrondslagen
In tegenstelling tot een middelgrote en grote onderneming mag een kleine onderneming (en mico onderneming) in de jaarrekening kiezen voor fiscale grondslagen, mits toegepast voor alle posten. Zie Artikel 395a Burgerlijk Wetboek Boek 2. Dit in de plaats van bedrijfseconomische grondslagen die anders gelden. Fiscale grondslagen zijn verplicht bij de VPB-aangifte voor alle ondernemingen (zie verderop). Voor de kleine onderneming betekent dit dus dat bij het hanteren van de fiscale grondslagen dezelfde grondslagen gelden voor zowel de jaarrekening als de VPB-aangifte. Bedoeld als administratieve lastenvermindering voor de ondernemer.

De RJ noemt onder andere in haar "Handreiking bij de toepassing van fiscale waarderingsgrondslagen door kleine rechtspersonen" het volgende in relatie tot de jaarrekening:

  • Afschrijvingen kunnen fiscaal beperkt zijn. Als voorbeeld wordt genoemd dat voor onroerend goed afschreven mag worden totdat de fiscale bodemwaarde is bereikt.
      
  • Tussentijdse winstneming is verplicht gesteld bij Onderhanden projecten in opdracht van derden.
     
  • Vennootschapsbelasting (verschuldigd of te vorderen) wordt verwerkt in de balans en w&v-rekening en afzonderlijk gepresenteerd in de w&v-rekening. En er is geen sprake van Belastinglatenties

Zie voor meer informatie:

En verderop bij Aangifte Vennootschapsbelasting (VPB).

Posten jaarrekening
Voor de presentatie van de jaarrekening noemt de RJ (in de eerder genoemde handreiking) o.a. het volgende in relatie tot het eventueel toepassen van fiscale waarderingsgrondslagen:

  • Volgens Artikel 362 Burgerlijk Wetboek Boek 2 (lid 2) kan de balans op fiscale waarderingsgrondslagen opgesteld worden voor of na resultaatbestemming of een voorstel daartoe. Bovenaan de balans wordt aangegeven of daarin de bestemming van het resultaat is verwerkt.
     
  • Volgens artikel 2(lid 1) van het Besluit fiscale waarderingsgrondslagen worden fiscale herinvesteringsreserves afzonderlijk onder het eigen vermogen opgenomen. Gecombineerd met de voorschriften van Artikel 373 Burgerlijk Wetboek Boek 2 worden bij toepassing van fiscale grondslagen dan afzonderlijk opgenomen:
    - Geplaatst kapitaal;
    - Agio;
    - Wettelijke reserves;
    - Statutaire reserves;
    - Herinvesteringsreserves; dit is dus aanvullend voor de jaarrekening op fiscale grondslagen. Zie hieronder!
    - Overige reserves; naar keuze aparte vermelding van "Overige fiscale reserves". Bijv. de "Kostenegalisatiereserve". 
    Bij deze opstelling is "Herwaarderingsreserves" en "Onverdeelde winst" niet opgenomen. Zie verderop bij "Balans".

    De RJ geeft ter overweging een verloopoverzicht (beginsaldo, mutaties, eindsaldo) op te nemen van genoemde posten, zodat inzicht wordt gegeven in:
    - Rechtsstreekse vermogensmutaties; 
    - Mutaties via de W&V-rekening;
    - Mutaties uit hoofde van de resultaatbestemming.
      
  • Volgens artikel 2 van het Besluit fiscale waarderingsgrondslagen is opgenomen dat kosten die fiscaal niet of slechts voor een deel in aftrek komen in de winst- en verliesrekening worden opgenomen.
  • Om aansluiting tussen fiscale aangifte (VPB) en jaarrekening te behouden is het mogelijk in een jaarrekening op fiscale waarderingsgrondslagen correcties over eerdere jaren retrspectief (beginvermogen van de oudste nog niet vastgestelde jaarrekening) te verwerken met een toelichting daarbij. Inclusief te vorderen of verschuldigde VPB over betreffende jaren. Juist vanwege het behoiuden van genoemde aansluiting betreft dit ook niet materiële fouten. 

Voor de jaarrekening moet de kleine onderneming bijhouden:

Balans 
Volgens model C of D besluit modellen jaarrekening:

  1. Vaste activa;
    Onderverdeeld naar:
    Immateriële vaste activa
    Materiële vaste activa
    Financiële vaste activa 
    Let op:
    RGS kent naast deze 3 groepen ook een aparte groep voor "Vastgoedbeleggingen". Dat is conform de indeling van de Jaarrekening klein volgens SBR
    Vastgoedbeleggingen zijn vooralsnog in RGS MKB niet meegenomen.

  2. Vlottende activa;
    Onderverdeeld naar:
    Voorraden 
    Let op:
    RGS kent naast "voorraden" ook nog een aparte groep voor Onderhanden projecten.

    Vorderingen en overlopende activa
    Effecten
    Liquide middelen 

  3. Kortlopende schulden (ten hoogste 1 jaar) en overlopende passiva.

  4. Uitkomst vlottende activa min kortlopende schulden.

  5. Uitkomst activa min kortlopende schulden.
      
  6. Langlopende schulden (nog voor meer dan een jaar).
      
  7. Voorzieningen.
      
  8. Eigen vermogen; (Let op de hiervoor genoemde opmerkingen over de jaarrekening op fiscale grondslagen).
    I  gestort en opgevraagd kapitaal;
    II  agio;
    III herwaarderingsreserve; niet opgenomen bij jaarrekening op fiscale grondslagen.
    IV wettelijke en statutaire reserves;
    V  overige reserves;
    VI onverdeelde winst; niet opgenomen bij jaarrekening op fiscale grondslagen.

    Let op:
    RGS kent onder eigen vermogen ook Overige kapitaalcomponenten voor Kosten egalisatiereserve fiscaal. 
    (Telt mee voor eigen vermogen, maar niet in de onderverdeling I t/m VI).
    Dit sluit aan bij hetgeen eerder is genoemd onder "Posten jaarrekening".
    Volgens ons kan "Overige kapitaalcomponenten" dan gelezen worden als "Overige fiscale reserves".

Gedeponeerd bij de KVK worden in de regel alleen de totalen van de balans. Door ons aangeduid als "Jaarrekening publicatie KVK klein".

Winst- en verliesrekening
Volgens model I besluit modellen jaarrekening
(Wij hebben hier gekozen voor de categoriale indeling. Een alternatief is model J volgens de functionele indeling. Die laatste laten wij hier  verder buiten beschouwing).

RGS Rapportage
Onder RGS Rapportage zijn specifiek voor de kleine onderneming koppelschema's voorhanden die inzicht geven in de relatie tussen de jaarrekening posten en de correponderende RGS codes. Zo zie je per jaarrekening post welke RGS-codes daarop van toepassing zijn.

Aangifte Vennootschapsbelasting (VPB)

De aangifte Vennootschapsbelasting (VPB) is altijd gebaseerd op fiscale grondslagen (zoals eerder genoemd onder "Jaarrekening > Waardering". Uitgangspunt voor de VPB-aangifte is de "Wet op de vennootschapsbelasting 1969". 

Specifiek voor de VPB-aangifte verwijzen we naar:

CBS (steekproef)

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft het als eerste grote overheidsorganisatie mogelijk gemaakt dat een financiële rapportage direct en eenvoudig gevuld kan worden vanuit de boekhouding op basis van louter RGS. Sinds april 2021 is het mogelijk een aanzienlijk deel van de Jaar-Productiestatistiek direct vanuit de financiële administratie in te vullen. DIt onder de noemer "Jaarstatistiek RGS". 
Meer informatie over het CBS en RGS
   

Kredietrapportage

Voor zover bekend hebben kredietverstrekkers, waaronder banken, nog geen directe uitvraag op basis van RGS. Banken maken onder andere gebruik van de hiervoor genoemde jaarrekening volgens het inrichtingsmodel. Waar van toepassing (denk aan actuele gegevens van de waarde van onroerend goed) wordt dan aanvullend informatie uitgevraagd aan de ondernemer.
  


Deze WIKI RGS is continu in ontwikkeling.

Suggesties en meewerken aan de ontwikkeling van deze WIKI is van harte welkom.

Om een compleet beeld te krijgen, zie ook:

RGS Niet Ready
Openstaande punten RGS.