Boekhoudplaza.nl

Wiki RGS in de boekhouding

Wiki RGS in de boekhouding > RGS en de verschillende bedrijfsvormen

RGS en de Coƶperatie / Bedrijfs- en Ondernemerscoƶperatie in de boekhouding

Een coöperatie is een speciale vorm van een vereniging waarin (minimaal 2) personen samenwerken. Het doel is te profiteren van de voordelen van een collectief. Bijvoorbeeld gezamenlijke inkoop of marketing. De coöperatie bestaat, net als een gewone vereniging, uit leden en wordt aangemerkt als een rechtspersoon. De coöperatie bestaat, net als een gewone vereniging, uit leden en wordt aangemerkt als een rechtspersoon.

Er wordt bij een coöperatie wel onderscheid gemaakt tussen:

Bedrijfscoöperatie
Deze komt op voor de zakelijke belangen van haar leden, zoals inkoop, reclame of gezamenlijk producten verwerken in een fabriek. Bekende voorbeelden zijn de grote zuivelcoöperaties. De leden zijn aangesloten melkveehouders, die delen in de winst.

Ondernemerscoöperatie
Alle leden werken zelfstandig samen, bijvoorbeeld aan een project. Dit is een geschikte vorm voor zzp’-ers. Een ondernemerscoöperatie is een geschikte vorm voor ‘kleinschalige’ samenwerkingen.

De coöperatie zelf maakt winst, waarover de coöperatie vennootschapsbelasting betaalt. Daarnaast draagt de coöperatie BTW af.
Hiernaast is sprake van verlengstukwinst die uitgekeerd wordt aan een lid als deze persoonlijk lid is. Deze betaalt over deze verlengstukwinst inkomstenbelasting (IB) via een aangifte inkomstenbelasting. Als een lid een BV is betaalt de coöperatie vennootschapsbelasting waarbij voor het lid dan een deelnemingsvrijstelling geldt.
Bron: Ondernemersplein

BW
Artikel 361 van het Burgelijk Wetboek Boek 2 meldt het volgende:
"Coöperaties en de in artikel 360 lid 3 bedoelde stichtingen en verenigingen vervangen de winst- en verliesrekening door een exploitatierekening, indien het in artikel 362 lid 1 bedoelde inzicht daardoor wordt gediend; op deze rekening zijn de bepalingen omtrent de winst- en verliesrekening zoveel mogelijk van overeenkomstige toepassing. Bepalingen omtrent winst en verlies zijn zoveel mogelijk van overeenkomstige toepassing op het exploitatiesaldo".

RGS

Binnen RGS zijn de volgende rekeningen opgenomen en onderscheiden voor coöperaties. Deze rekeningen zijn grotendeels toegevoegd sinds RGS versie 3.3.  

BEivSev (0509049) Kapitaal stichting, coöperatie en vereniging; groep op niveau 3
BEivSevCoo (0509065) Kapitaal participatie coöperatie; rekening op niveau 4.
Met op RGS niveau 5 onderverdeeld naar:
Beginbalans, Kapitaalmutaties, Kapitaalcorrecties en overige mutaties.

BVorVlc (1103300) Vorderingen op leden van de coöperatie; groep op niveau 3.
Onderverdeeld naar de volgende rekeningen op RGS niveau 4:
BVorVlcLi1 (1103310) Vorderingen op lid A van de coöperatie.
t/m
BVorVlcLi5 (1103350) Vorderingen op lid E van de coöperatie.

BSchSlc (1260000) Schulden aan leden van de coöperatie; groep op niveau 3.
Onderverdeeld naar de volgende rekeningen op RGS niveau 4:
BSchSlcLi1 (1260100) Schulden aan lid A van de coöperatie.
t/m
BSchSlcLi5 (1260500) Schulden aan lid E van de coöperatie.

Met onderlinge omslagcodes vorderingen en schulden per lid van de coöperatie.

WKprOni (7201000) Kostprijs van de omzet niet ingekocht bij leden (Coöperatie); groep op niveau 3.
WKprOniOn1 (7201010) Kostprijs van de omzet niet ingekocht bij leden (Coöperatie); rekening op niveau 4.
Onderverdeeld naar de volgende mutaties op RGS niveau 5 (mutaties):
WKprOniOn1Pra (7201010.01) Kostprijs van de omzet niet ingekocht bij leden product A
t/m
WKprOniOn1Pre (7201010.05) Kostprijs van de omzet niet ingekocht bij leden product E.
  

Coöperaties en de boekhouding

Verreweg het merendeel van de boekingen door een coöperatie zal overeenkomen met een BV.
Voor coöperaties onderscheiden we de volgende specifieke boekingen:
 

Inleg van kapitaal door leden

Hier wordt gesproken over ledenparticipaties waarbij nadrukkelijk onderscheid wordt gemaakt naar eigen vermogen (niet vrij uitkeerbare participatiereserve) en vreemd vermogen (wel vrij uitkeerbare participatiereserve. Conform richtlijn RJ 620 (Richtlijnen voor de jaarverslaggeving) van de Raad voor de Jaarverslaggeving
Het eigen vermogen is hiermee vergelijkbaar met het aandelenkapitaal in een BV.
Het vreemd vermogen is vergelijkbaar met crediteuren. 

Stel dat sprake is van inleg van 20.000 euro door leden van een coöperatie, waarvan de helft vrij uitkeerbaar.

Op basis van RGS geeft dit de volgende boeking:

RGS-code / nummer Naam Debet Credit
BLimBanRba (1002010) Bank 20.000,00  
BEivSevCoo (0509065) Kapitaal participatie coöperatie   10.000,00
BSchSlcLi1 (1260100) Schulden aan lid A van de coöperatie    10.000,00

Of gesplitst bij inschrijving:

RGS-code / nummer Naam Debet Credit
BLimBanRba (1002010) Nog te ontvangen bijdragen 20.000,00  
BEivSevCoo (0509065) Kapitaal participatie coöperatie   10.000,00
BSchSlcLi1 (1260100) Schulden aan lid A van de coöperatie    10.000,00

En na betaling voor de participant:

RGS-code / nummer Naam Debet Credit
BLimBanRba (1002010)  Bank 20.000,00  
BLimBanRba (1002010) Nog te ontvangen bijdragen   20.000,00

Met daarbij de volgende toelichting c.q. opmerkingen wat betreft enkele gebruikte RGS rekeningen:

  1. Voor de uitkeerbare ledenparticipatie hanteren we oin dit voorbeeld binnen RGS de rekening "Schulden aan lid A van de coöperatie". Deze methodiek van werken stelt wel dat sprake is van maximaal 5 participanten. Voor een 6e en volgende participant biedt standaard RGS geen ruimte. Onze voorkeur gaat uit naar een soortgelijke rekening "Schulden aan leden"  die gekoppeld kan worden aan een subadministratie crediteuren. Dat laatste vraagt van de betreffende boekhoudsoftware de mogelijkheid met meerdere collectieve crediteurenrekeningen te kunnen omgaan. Want we willen "schulden aan leden van de coöperatie" wel gescheiden houden van reguliere crediteuren. Op deze wijze wordt het werken met meer dan 5 leden gefaciliteerd. En in een crediteurenadministratie is in de regel bankinformatie, in elk geval IBAN), bekend van het lid c.q. crediteur. Dit laatste kan dan gebruikt bij een betaling vanuit de crediteurenadministratie. Het systeem van de 5 grootboekrekeningen ondersteunt deze manier van werken niet. Voor rapportagedoeleinden geldt dan de rekening "Schulden aan leden" met desgewenst een specificatie per lid vanuit een crediteurenadministratie. 

    In een eigen rekeningschema kunnen we natuurlijk een rekening "Schulden aan participanten" opnemen en deze koppelen aan de de RGS rekeniing "Schulden aan leden van de coöperatie" op niveau 3. Maar wij koppelen zelf liever consequent grootboekrekeningen aan niveau 4 binnen RGS. Hoewel daar in de praktijk anders mee omgegaan kan worden. Informeer in elk geval bij uw leverancier van boekhoudsoftware naar de mogelijkheden.

  2. Een standaard tussenrekening "Te ontvangen ledenparticipaties" kent RGS niet en is in dit voorbeeld vervangen door de rekening "Nog te ontvangen bijdragen". Natuurlijk kan in een eigen rekeningschema de eerstgenoemde rekening opgenomen worden en gekoppeld worden aan de laatsgenoemde rekening.
     

Levering door een lid

Geleverde goederen (of wellicht diensten) door leden worden apart gehouden van de levering van goederen en diensten door andere leveranciers. 

Stel dat sprake is van levering van bloembollen (met het oog op collectieve verkoop). De inkoopprijs stellen we op 1.000 euro en de BTW stellen we op 9%. 

Op basis van RGS boekt de coöperatie dan:

RGS-code / nummer Naam Debet Credit
BVrdHanVoo (3001010) Handelsgoederen, bruto 1.000,00  
BVorVbkTvo (1102010)  Terug te vorderen omzetbelasting       90,00  
BSchSlcLi1 (1260100) Schulden aan lid A van de coöperatie    1.090,00

Toelichting:

  1. Zoals ook genoemd in het vorige voorbeeld zouden wij schulden aan leden graag zien via een subadministratie crediteuren met een collectieve RGS-rekening "Schulden aan leden".
     

Levering c.q. inkoop bij een niet-lid

Stel dezelfde levering als hiervoor genoemd, maar dan bij een niet-lid.

Op basis van RGS boekt de coöperatie dan:

RGS-code / nummer Naam Debet Credit
BVrdHanVoo (3001010) Handelsgoederen, bruto 1.000,00   
BVorVbkTvo (1102010)  Terug te vorderen omzetbelasting       90,00  
BSchCreHac (1203010) Crediteuren    1.090,00

Afzet c.q. verkoop door coöperatie boeken

Dit is niet anders dan een verkoop door bijvoorbeeld een BV of zelfs eenmanszaak.
Stel dat bloembollen worden verkocht tegen een bedrag van 2.000 euro excl.9% BTW.

Op basis van RGS leidt dit tot de volgende boeking:

RGS-code / nummer Naam Debet Credit
BVorDebHad (1101010) Handelsdebiteuren 2.180,00  
BSchBepBtw (1205010) Te betalen Omzetbelasting      180,00
WOmzNohOlv (8002020) Omzet laag tarief   2.000,00

Stel dat de kostprijs van deze verkoop 1.200 euro bedraagt en dat deze ten laste komt van de voorraad handelsgoederen, afkomstig van leden. 

De aanvullende boeking luidt dan:

RGS-code / nummer Naam Debet Credit
WKprInhInh (7005010)
of
WKprGrpGr1 (7200100)
t/m
WKprGrpGr5 (7200500)
Inkoopwaarde handelsgoederen
of
Kostprijs - inkoopwaarde groep 1
t/m 
Kostprijs - inkoopwaarde groep 5
1.200,00




 
BVrdHanVoo (3001010) Handelsgoederen, bruto   1.200,00

Met daarbij de volgende opmerkingen:

  • Bij een coöperatie maakt levering door leden deel uit van de netto-omzet. Terwijl levering c.q. inkopen bij niet-leden apart tot uitdrukking komt op "Kostprijs van de omzet niet ingekocht bij leden". Overeenkomstig de eerder genoemde RGS-rekeningen.
    Daarom lijkt het wellicht handig om voorraad ingekocht bij leden en niet leden te boeken op aparte rekeningen. Dat laatste kan natuurlijk in de eigen administratie, maar wij zouden dit graag ook terugzien bij het RGS-schema. Dit laatste is nu niet het geval voor de voorraadrekening(en) voor zowel grondstof als handelsgoederen. 

  • In aansluiting op hetgeen genoemd hiervoor valt op dat standaard in RGS W&V-rekeningen zijn voor "inkoopwaarde productie goederen" en "inkoopwaarde handelsgoederen". Alsmede de rekeningen "Kostprijs - inkoopwaarde groep 1" t/m "Kostprijs - inkoopwaarde groep 5", ieder onderverdeeld naar "Product A t/m E".

    Voor inkoop bij niet leden alleen is gekozen voor één nieuwe RGS Rekening "Kostprijs van de omzet niet ingekocht bij leden" die op RGS niveau 5 is onderverdeeld naar "Product A t/m E". Dus minder uitgebreid. 

    De praktijk zal wellicht uitwijzen of e.e.a. logisch is. 
    Suggesties zijn altijd welkom. 

Als voorraad handelsgoederen ten laste komt van niet-leden dan is de boeking als volgt:

RGS-code / nummer Naam Debet Credit
WKprOniOn1 (7201010) Kostprijs van de omzet niet ingekocht bij leden (Coöperatie) 1.200,00  
BVrdHanVoo (3001010) Handelsgoederen, bruto   1.200,00

Opmerking:
Dat we onder andere de rekening "Handelsgoederen" graag geplitst zien in RGS voor leden en niet-leden hebben we al eerder genoemd.
 

Resultaat door coöperatie boeken

De winst van een coöperatie bestaat uit meerdere delen, te weten:

  1. Verlengstukwinst. Deze winst is toe te schrijven aan leden, zijnde natuurlijk personen. In dit geval betaalt de coöperatie geen vennootschapsbelasting (VPB) over deze verlengstukwinst. Deze winst wordt als het ware buiten de VPB gebracht. Dit omdat natuurlijke personen inkomstenbelasting betalen die geen deelnemingsvrijstelling kent. Deze winst wordt naar rato aan betreffende leden uitgekeerd. Het lijkt dan voor de hand te liggen deze winst op een aparte rekening te boeken, zodat direct inzicht is in winst waarover wel en geen VPB betaald gaat worden door de coöperatie.

  2. Winst die toe te schrijven is aan leden die een BV zijn. Deze winst valt onder de VPB voor de coöperatie. Hierop is voor de leden dan deelnemingsvrijstelling van toepassing ter voorkoming van een dubbele heffing.

  3. De overgebleven winst van de coöperatie zelf; De winst van de coöperatie zelf valt onder de vennootschapsbelasting (VPB).
    Dit valt voor een belangrijk deel te vergelijken met het boeken van resultaat van een BV. 
    We verwijzing daarvoor naar de Wiki "RGS en Resultaat c.q. winst verwerken in de boekhouding". 

    Het belangrijkste verschil met een BV is dat een coöperatie in de regel geen Dividendbelasting hoeft in te houden en af te dragen aan de Belastingdienst.  

Stel er is een coöperatie van bloembollentelers met een resultaat in het lopend boekjaar van 200.000 euro, waarbij het resultaat als volgt wordt verdeeld:

  1. Participatie door leden, zijnde persoonlijke leden; 40.000 euro. Wordt dus buiten de VPB gehouden binnen de coöperatie en uitgekeerd aan de leden waar deze winst onder de IB valt. 
  2. Participatie door leden zijnde een BV; 120.000 euro. Hierover wordt VPB afgedragen door coöperatie. We gaan er in dit voorbeeld even vanuit dar deze 120.000 euro inclusief 30.000 euro VPB is. 
  3. Als overgebleven winst van de coöperatie zelf wordt 40.000 euro aangemerkt. Hiervan wordt 10.000 euro aan VPB voldaan door de coöperatie en de rest gaat naar "nog niet verdeelde winst".

Los van RGS hebben we de volgende verdeling op basis van bovenstaande:

Naam Debet Credit
Winstsaldo lopend boekjaar 200.000,00   
Uit te keren winst aan leden, natuurlijke personen      40.000,00
Uit te keren winst aan leden, rechtspersonen (BV)       90.000,00
Te betalen Vennootschapsbelasting (VPB) 
Veronderstelde RGS code 1207010 (BSchBepVpb)
     30.000,00
Nog niet verdeelde winst
Veronderstelde RGS code 0506010 (BEivOreOvw)
     30.000,00
Te betalen Vennootschapsbelasting (VPB)
Veronderstelde RGS code 1207010 (BSchBepVpb)
     10.000,00

OPENSTAAND
Graag horen we vanuit de RGS gremia of anderzijds uit de praktijk welke RGS codes van toepassing zijn en welke boekingen gemaakt kunnen worden en op welk moment. Al dan niet te boeken in het lopend boekjaar of na de jaarafsluitng. Zo mogelijk onderverdeeld naar de hiervoor genoemde driedeling. Waarbij ook duidelijk is wat het resultaat is voor- en na ledenbetaling.

Ook zouden we graag een of meer voorbeelden ontvangen van vorderingen van leden door een coöperatie. Uitgewerkt via boekingen.

Zie ook:

RGS versus verslaggeving coöperaties via SBR 

Opvallend is dat "Voorraad" in de SBR Jaarrekening voor coöperaties niet is gesplitst naar "voorraad leden" en "voorraad niet-leden".
  


Deze WIKI RGS is continu in ontwikkeling.

Suggesties en meewerken aan de ontwikkeling van deze WIKI is van harte welkom.

Om een compleet beeld te krijgen, zie ook:

RGS Niet Ready
Openstaande punten RGS.