Boekhoudplaza.nl

Begrippen > Voorraadwaardering

Voorraad wordt in de regel tegen kostprijs gewaardeerd.  
De kostprijs bestaat voor grondstoffen en handelsproducten die ingekocht worden uit de inkooprijs.
Voor halffabrikaart en gereed product (zeg maak 'maak-producten' uit de productiekosten. Ook aangeduid als de 'vervaardigingsprijs'. Deze laatste is dan opgebouwd uit de kosten van o.a. grondstoffen, materiaal, arbeid en een opslag voor indirecte kosten. 

Nadere toelichting:

Er zijn meerdere systemen voor voorraadwaardering.

BW 2, titel 9 (artikel 2:384 lid 1) noemt:
"Als grondslag komen in aanmerking de verkrijgings- of vervaardigingsprijs en de actuele waarde."
De hieronder genoemde systemen GIP, FIFO en LIFO vallen onder de verkrijgingsprijs.

Wij noemen:

  • Vaste verrekenprijs (VVP); een standaard prijs waartegen voorraad gewaardeerd wordt. Deze vaste verrekenprijs zal in de praktijk in de buurt liggen van de inkoopprijs of de productiekosten. Eventuële prijsverschillen kunnen dan ontstaan bij inkoop. Ook is periodiek aanpassing van de vaste verrekenprijs mogelijk, hetgeen eveneens leidt tot een prijsverschil. Dit laatste niet te verwarren met voorraadverschillen na bijvoorbeeld inventarisatie.

    Een vaste verrekenprijs is veelal gebruikelijk bij productie met voorgecalculeerde kostprijzen. 

  • Gemiddelde inkoopprijs (GIP); een gewogen gemiddelde op basis van de dan geldende inkoopprijzen. 
    Voorbeeld (binnen enig jaar):
    20-1 Er wordt een inkoop gedaan van 100 stuks á 25 euro. De GIP is dan gelijk aan de inkoopprijs.
    30-1 Er volgt een verkoop van 90 stuks. Met als kostprijs verkopen de GIP van 25 euro. 
            De resterende voorraad is dan 10 stuks.
    18-2 Er volgt een inkoop van 20 stuk á 27 euro. De nieuwe GIP is dan als volgt:
            10 stuks á 25, bedraagt 250 euro.
            20 stuks á 27, bedraagt 540 euro.
            (250 + 540) / 30 stuks is 26,33 euro 
    25-2 Er volgt een verkoop van 20 stuks. Met als kostprijs verkopen de GIP van 26,33 euro.
            De resterende voorraad is dan 10 stuks á 26,33 euro.
    Enz.

  • First in, first out (FIFO); dit zien we als een afgeleide van de GIP.
    Oftewel als eerste erin en als eerste er ook weer uit.
    In het vorige voorbeeld zou de inkoop t/m 18-2 overeenkomen qua voorraadaantal:
            10 stuks á 25, bedraagt 250 euro.
            20 stuks á 27, bedraagt 540 euro.
            (30 stuks) en voorraadwaarde (790 euro).  
    De kostprijs van de verkoop van 20 stuks op 25-2 zou dan als volgt zijn:
    10 stuks á 25 en 10 stuks á 27, bedraagt 530 euro.
    De resterende voorraad is dan 10 stuks á 27 euro.

  • Last in, first out (LIFO); dit zien we eveneens als een afgeleide van de GIP.
    Oftewel als laatste erin en dan als eerste er weer uit.
    In het vorige voorbeeld zou de inkoop t/m 18-2 overeenkomen qua voorraadaantal (30 stuks) en voorraadwaarde (790 euro).  
    De kostprijs van de verkoop van 20 stuks op 25-2 wordt dan als volgt:
    20 stuks á 27 (dus de laatste betaalde inkoopprijs), bedraagt 540 euro.
    De resterende voorraad is dan 10 stuks á 25 euro.
  • Verkoopprijzen; de naam spreekt hier voor zich. Zowel inkopen als verkopen worden tegen verkoopprijs geregistreerd.

  • Actuele waarde zijnde vervangingswaarde; volgens het Besluit actuele waarde (artikel 8) geldt het volgende:
    "Indien voorraden, niet zijnde agrarische voorraden, worden gewaardeerd tegen de actuele waarde, komt daarvoor in aanmerking de vervangingswaarde. Waardering geschiedt tegen de opbrengstwaarde indien deze lager is dan de vervangingswaarde. Indien niet mag worden aangenomen dat voorraden zullen worden vervangen, worden zij tegen de opbrengstwaarde gewaardeerd. Indien agrarische voorraden worden gewaardeerd tegen de actuele waarde, komt daarvoor in aanmerking de opbrengstwaarde".

    Tegenstrijdig
    De RJ meldt het volgende over voorraadwaardering tegen actuele waarde (in de RJ-Uiting 2017-4):
    "Voorraden, niet zijnde agrarische voorraden, worden op basis van artikel 8 van het Besluit actuele waarde en de Nota van toelichting gewaardeerd tegen:
    a. kostprijs of lagere opbrengstwaarde.
    Op basis van artikel 8 van het Besluit actuele waarde en de Nota van toelichting mogen voorraden, niet zijnde agrarische voorraden, niet worden gewaardeerd tegen actuele waarde.
    Agrarische voorraden worden gewaardeerd tegen:
    a. kostprijs of lagere opbrengstwaarde, of
    b. actuele waarde".

    Neem contact op met uw accountant voor de meest actuele regelgeving als het gaat om waardering tegen actuele waarde.

Tot slot verwijzen we naar de Belastingdienst die het volgende meldt over voorraadwaardering:

"Aan het eind van elk boekjaar bepaalt u de waarde van de voorraden die op dat moment in uw bedrijf aanwezig zijn. Normaal gesproken waardeert u de voorraad tegen kostprijs. Alleen voor incourante goederen mag u een lagere waarde nemen dan de kostprijs. Dit zijn producten die moeilijk te verhandelen zijn, zoals kleren en schoenen die uit de mode zijn. Het verschil tussen de kostprijs en de lagere waarde mag u in dat geval aangeven als kosten, die u aftrekt van de opbrengsten.

Handelt u in textiel, kleding, meubelen of stoffering? Dan moet u vaste percentages toepassen als u gaat afwaarderen. In de Staatscourant 2011, nummer 3447 vindt u welke afwaarderingspercentages u maximaal kunt gebruiken".
     

WIKI's over [ Voorraadwaardering ]
Brutowinst boeken op basis van de voorraadmutatie

Heeft betrekking op ondernemingen (veelal zzp'ers) die de voorraad ééns per jaar, meestal 31-12, bijwerken in de boekhouding.
Hiervoor kennen we een tweetal methoden, te weten:
A) Inkopen boeken op een balansrekening;
B) Inkopen boeken op een W&V-rekening.
In beide gevallen wordt gewerkt met het verschil tussen de beginbalans (1-1) en eindbalans (31-12), aangevuld met inkopen in de loop van het boekjaar. 

De gemengde goederenrekening in het grootboek

Bedoeld voor ondernemingen die de voorraad maar ééns per periode bijwerken. Denk aan een zzp'er.
Hoewel deze methode vermeld wordt in meerdere (waaronder relatief recente) studieboeken over boekhouden prefereren we in dit geval zelf de methode van "Brutowinst boeken op basis van de voorraadmutatie", op basis van de gelijknamige rekening "Voorraadmutatie" onder "kostprjs verkopen".

RGS en herwaardering en afwaardering van voorraad

Over het bijhouden van voorraden tegen actuele waarde zijn verschillende standpunten. Zie voorraadwaardering.
Een herwaardering van een voorraad handelsgoederen tegen actuele waarde hebben we op dit moment niet verder uitgewerkt.

RGS en Voorraad grond- en hulpstoffen

Met name bij producerende bedrijven is sprake van grondstoffen en hulpstoffen die gebruikt worden bij het fabricatieproces.

RGS en Voorraad handelsgoederen (met prijs- en voorraadverschillen)

Van toepassing op voorraadhoudende handelsbedrijven. De rekening voorraad wordt bijgeboekt via inkoop en afgeboekt via verkoop. 
In de regel wordt voorraad tegen kostprijs gewaardeerd. De Belastingdienst kent enkele regels voor voorraadwaardering. 

RGS-codes met [ Voorraadwaardering ]
Referentienr Referentiecode Naam (lang) Nivo ZZP EZ BV Branche
30 BVrd Voorraden 2 J J J